
ރިޒްޤަކީ ހަމައެކަނި މުދަލެއް ނޫން
ޤުރްއާނުގެ ތަޞައްވުރުގައި ރިޒުޤަކީ ހަމައެކަނި ފައިސާއާއި ކާބޯތަކެއްޗެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ޢިލްމާއި، ޢާއިލާއާއި، ޞިއްޙަތާއި، ނަފްސުގެ ހަމަޖެހުމާއި، ހެޔޮކަންކަން ކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ހިމެނެ އެވެ.
ސޫރަތު އިބްރާހީމްގައި، އިބްރާހީމްގެފާނު ކުރެއްވި ދުޢާގައި އެކަލޭގެފާނުގެ އާއިލާއަށް މޭވާގެ ރިޒުޤު ދެއްވުމަށް އެދިވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އެއީ ޖިސްމާނީ ރިޒުޤެވެ. ހަމައެއާއެކު، އެހެން އާޔަތްތަކުގައި ﷲ ތަޢާލާ ދެއްވާ ތެދުމަގާއި، ޢިލްމާއި، ޢިއްޒަތަކީ ރޫޙާނީ ރިޒުޤުގެ ގޮތުގައި ބަޔާންކުރައްވާފައިވެ އެވެ.
މި ފުޅާ މާނައިގައި ރިޒުޤު ދެނެގަތުމަކީ، އެހެން މީހުންގެ ބޭންކު އެކައުންޓުތަކާ އަޅާކިޔައިގެން ތިމާއަށް ލިބުނު މިންވަރު ވަޒަންކުރުމުން މުއުމިނާ ދުރުކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. މީހަކަށް މާލީ ތަނަވަސްކަން ކުޑަވި ނަމަވެސް، ފުރިހަމަ ޞިއްޙަތާއި، ޞާލިޙު ދަރިން ނުވަތަ ޤުރްއާނުގެ ޢިލްމު ފަދަ މަތިވެރި ރިޒުޤު ލިބިފައި ހުރެދާނެ އެވެ.
ފަޤީރުކަމުގެ ބިރަށްޓަކައި ނުބައިކަންކަމަށް އަރައިނުގަތުން
ސޫރަތުލް އިސްރާ އަދި ސޫރަތުލް އަންޢާމްގައި، މާޒީގައި ހިނގާފައިވާ ހިތާމަވެރި އާދައެއްގެ ވާހަކަ ﷲ ބަޔާންކުރައްވާފައިވެއެވެ. އެއީ ފަޤީރުވެދާނެކަމުގެ ބިރަށްޓަކައި ދަރިން މެރުމެވެ. ﷲ ވަނީ އެކަން ނަހީކުރައްވައި، އެ ދަރިންނަށާއި މައިންބަފައިންނަށްވެސް ރިޒުޤު ދެއްވަނީ އެކަލާނގެކަން ބަޔާންކުރައްވާފައެވެ. މި އަސާސަކީ އާންމު އުޞޫލެކެވެ. ރިޒުޤު މަދުވެދާނެކަމުގެ ބިރަކީ އެހެން މީހުންނަށް އަނިޔާވެރިވުމާއި، އޮޅުވާލުމާއި، ވައްކަންކުރުން ނުވަތަ މަސްއޫލިއްޔަތުތަކުން ރެކުމަށް ދެއްކޭނެ އުޒުރެއް ނޫނެވެ.
މިއިން ދަސްކޮށްދެނީ، ރިޒުޤާމެދު ހާސްވުމަކީ އިންސާނީ ޠަބީޢަތުގައިވާ ކަމެއް ނަމަވެސް، އެ ބިރުވެރިކަމުގެ ސަބަބުން ﷲ ގެ ވަޢުދަށް އޮންނަ އިތުބާރު ގެއްލި، ނުބައި މަގުތަކުން ކަންކަން ހާޞިލުކުރަން މަސައްކަތްކޮށްގެން ނުވާނެ ކަމެވެ. މިފަދަ ބިރުވެރިކަމަށް އޮތް ޙައްލަކީ ރޭވުންތެރިކަން ދޫކޮށްލުމެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް، އެ ރޭވުންތައް ބިނާކުރަންޖެހޭނީ އުއްމީދު ކަނޑާލުމުގެ ބަދަލުގައި ﷲ އަށް ވަކީލުކުރުމުގެ މައްޗަށެވެ.
وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُمْ خَشْيَةَ إِمْلَاقٍ نَّحْنُ نَرْزُقُهُمْ وَإِيَّاكُمْ
”އަދި ފަޤީރުވެދާނެކަމުގެ ބިރަށްޓަކައި ތިޔަބައިމީހުންގެ ދަރިން ނުމަރާށެވެ. އެކުދިންނަށާއި ތިޔަބައިމީހުންނަށް ރިޒުޤު ދެއްވަނީ ތިމަންރަސްކަލާނގެއެވެ.“



