ފައިސާ މާރުކުރުން: ވަރަށް ނުރައްކާ

ފައިސާ މާރުކުރުމާއި، ވަކިން ޚާއްޞަކޮށް ޤާނޫނާއި ޤަވާޢިދާ ޚިލާފަށް ކަޅުބާޒާރުގައި އަގުބޮޑުކޮށް ޑޮލަރު ވިއްކުމާ ގުޅޭގޮތުން އިސްލާމީ ފިޤުހާއި ޝަރީޢަތުގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ ޙުކުމްތަކާއި ދަލީލުތައް ތިރީގައި ބަޔާންކުރެވިފައި އެވަނީ އެވެ.

1. ފައިސާ މާރުކުރުމުގެ އަޞްލު ޙުކުމާއި ޝަރުޠުތައް (ޞަރްފުގެ ޢަޤުދު):
އިސްލާމީ ފިޤުހުގައި އެއް ފައިސާއަކުން އަނެއް ފައިސާއެއް ބަދަލުކުރުމަށް ކިޔަނީ ”ޢަޤުދުއް ޞަރްފު“ (عقد الصرف) އެވެ. މިފަދަ މުޢާމަލާތްތަކުގައި ތަބާވާންޖެހޭ އަސާސީ ދަލީލަކީ ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ގެ މި ޙަދީޘްފުޅެވެ:

އިޝްތިހާރު

فَإِذَا اخْتَلَفَتْ هَذِهِ الْأَصْنَافُ، فَبِيعُوا كَيْفَ شِئْتُمْ إِذَا كَانَ يَدًا بِيَدٍ» (ޞަޙީޙު މުސްލިމް: 1587)
މާނައީ: ”…ފަހެ، މި ބާވަތްތައް ތަފާތުވެއްޖެނަމަ (މިސާލަކަށް ޑޮލަރާއި ދިވެހި ރުފިޔާ ފަދައިން)، އަތުން އަތަށް (ވަގުތުން) ޙަވާލުކުރާނަމަ ތިޔަބައިމީހުން އެދޭ އަގެއްގައި ވިއްކާށެވެ.“

މި ޙަދީޘުން އެނގޭ ގޮތުގައި ތަފާތު ދެ ފައިސާއެއް ބަދަލުކުރާއިރު (މިސާލަކަށް: ޑޮލަރާއި ރުފިޔާ):

ވަގުތުން ޙަވާލުކުރުން (ޔަދަން ބިޔަދިން): ފައިސާ ދިނުމާއި ޑޮލަރު ދިނުން އެއް މަޖިލީހެއްގައި ވަގުތުން ހިނގަންވާނެއެވެ. އެކަކު ފައިސާ ދީފައި އަނެކަކު ފަހުން ޑޮލަރު ދޭ ގޮތަށް ހަދައިފިނަމަ އެއީ ”ރިބާ އައްނަސީއާ“ (ދުވަސް ލަސްކުރުމުގެ ރިބާ) ކަމަށް ވެ ޙަރާމްވާނެއެވެ.

2. ކަޅުބާޒާރުގައި ޑޮލަރު ވިއްކުމުގެ ޝަރުޢީ ޙުކުމް:
ދެ ފައިސާ ބަދަލުކުރާއިރު އަގު ކަނޑައެޅުން އަޞްލެއްގެ ގޮތުން ހުއްދަވި ނަމަވެސް، ކަޅުބާޒާރުގައި ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ޑޮލަރު އަގުބޮޑުކޮށް ވިއްކުން ޙަރާމްވާ ސަބަބުތައް ތިރީގައިވެ އެވެ.

ދައުލަތުގެ މާލީ ނިޒާމާއި ޤަވާޢިދުތަކަށް ކިޔަމަންވުން ވާޖިބުވުން:

ޤައުމެއްގެ އިޤްތިޞާދީ ހަމަޖެހުމަށާއި، ފައިސާގެ އަގު ހިފެހެއްޓުމަށްޓަކައި ވެރިކަންކުރާ ފަރާތުން (މަރުކަޒީ ބޭންކުން) ކަނޑައަޅާ އެކްސްޗޭންޖް ރޭޓްތަކާއި ޤަވާޢިދުތަކަށް ތަބާވުމަކީ ޝަރުޢީ ގޮތުން ވާޖިބެކެވެ. މާތް ﷲ ވަޙީކުރެއްވިއެވެ:
> ﴿يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنكُمْ﴾ (سورة النساء: 59)
މާނައީ: ”އޭ އީމާންވެއްޖެ މީސްތަކުންނޭވެ! ތިޔަބައިމީހުން ﷲ އަށް ކިޔަމަންވާށެވެ! އަދި ރަސޫލާއަށާއި، ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިންވާ ވެރިންނަށްވެސް ކިޔަމަންވާށެވެ!“

ޑޮލަރު ހިފަހައްޓައިގެން އަގު އުފުލުން (އިޙްތިކާރު):

ޑޮލަރު މާކެޓަށް ނެރެން ހުރަސްއަޅައި، ނުވަތަ ޑޮލަރު ފޮރުވައިގެން ތިބެ، ބާޒާރުގައި ޑޮލަރު ތަދުކޮށް، ގަސްދުގައި އަގު މައްޗަށް ޖެއްސުމަކީ އިސްލާމްދީނުގައި ނަހީކުރައްވާފައިވާ އިޙްތިކާރު (احتکار) ގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ފާފަވެރި ޢަމަލެކެވެ. ރަސޫލާ ﷺ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ:
لَا يَحْتَكِرُ إِلَّا خَاطِئٌ» (ޞަޙީޙު މުސްލިމް: 1605)
މާނައީ: ”ކުށްވެރި، ފާފަވެރި މީހަކު މެނުވީ އިޙްތިކާރު ނުކުރާނެއެވެ.“

ޢާންމު ރައްޔިތުންނަށް ގެއްލުން ދިނުން (الإضرار بالمسلمين):

ކަޅުބާޒާރުގައި ޑޮލަރުގެ އަގު އުފުލުމުގެ ސަބަބުން ޤައުމަށް އެތެރެކުރާ ކާބޯތަކެއްޗާއި ޒަރޫރީ ހުރިހާ މުދަލެއްގެ އަގު އުފުލި، އޭގެ ދަތިކަން އާދައިގެ ރައްޔިތުންނަށް ފޯރައެވެ. އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގެ އަސާސީ ޤަވާޢިދެއް ކަމުގައިވާ:
«لَا ضَرَرَ وَلَا ضِرَارَ» (އިބްނު މާޖާ: 2340)
މާނައީ: ”(އިސްލާމްދީނުގައި) އެއްވެސް މީހަކަށް ގެއްލުން ދިނުމެއް އަދި ގެއްލުމަށް ގެއްލުމަކުން ރައްދު ދިނުމެއް ނުވެއެވެ.“
މި ޤަވާޢިދުގެ ދަށުން، މުޅި މުޖުތަމަޢަށް ގެއްލުންވާ މިފަދަ ޢަމަލުތައް މަނާވެގެންދެއެވެ.

ދޮގު ބާޒާރެއް އުފެއްދުމާއި މަކަރުހެދުން (ނަޖަޝް):
ސޯޝަލް މީޑިއާގައްޔާއި އެހެނިހެން ވަސީލަތްތަކުގައި ގަސްދުގައި އަޑުގަދަކޮށް، ޑޮލަރުގެ އަގު ވަކި މިންވަރަކަށް އަރައިފިކަމަށް ދައްކައިގެން މީސްތަކުންނަށް އޮޅުވާލައި އަގު މައްޗަށް ގެންދިއުމަކީ ނަހީކުރައްވާފައިވާ ކަމެކެވެ.

ނިންމުން:
ރަސްމީ ހުއްދަނެތި، ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ކަޅުބާޒާރުގައި ޑޮލަރު ފޮރުވައިގެން، މީސްތަކުންގެ މަޖުބޫރުކަމުގެ ނާޖާއިޒު ފައިދާ ނަގައި، އަގު ބޮޑުކޮށް ޑޮލަރު ވިއްކުމަކީ ޙަރާމް ކަމެކެވެ. އަދި އެގޮތަށް ހޯދާ ފައިސާއަކީ ޝުބުހާތާއި ޙަރާމް އެކުލެވިގެންވާ، ބަރަކާތެއް ނެތް މުދަލެކެވެ. ޞަރްފުގެ މުޢާމަލާތް ޞައްޙަވާނީ ވަގުތުން އަތުން އަތަށް ބަދަލުކުރުމާއެކު، މުޖުތަމަޢަށް ގެއްލުން ނުވާނޭހެން ޤާނޫނީ އިމުގެ ތެރެއިން ތެދުވެރިކަމާއެކު ކުރެވިގެންނެވެ.

ދެންފަހެ، ރާއްޖޭގައި ޑޮލަރުގަނެ ވިކަންވާނީ، އެންމެ ދަށް ރޭޓް (Floor Rate): 12.85 ރުފިޔާ
އެންމެ މަތީ ރޭޓް (Ceiling Rate): 15.42 ރުފިޔާ (މިހާރު އެމް.އެމް.އޭ އިން ކަނޑައަޅާފައިވާ ގޮތުން 1 ޑޮލަރު ވިއްކޭނެ އެންމެ މަތީ ރޭޓަކީ 15.42 ރުފިޔާ އެވެ.)

(ނޯޓު: ބޭންކުތަކުން އަދި މަނީ ޗޭންޖިންގ ލައިސަންސް އޮންނަ ފަރާތްތަކުން ޑޮލަރު ވިއްކުމުގައި ޢާންމުކޮށް ބޭނުންކުރަނީ 15.42 ރުފިޔާގެ ރޭޓެވެ. އަދި ގަތުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ އާންމު ރޭޓަކީ 15.35 ރުފިޔާއެވެ.)

މައްސަލަ ނިންމާލުން:
3. ޤަވާޢިދުގެ މުހިންމު މާއްދާތައް
ޤަވާޢިދު ނަންބަރު 2024/R-91 (ބޭރު ފައިސާއާ ބެހޭ ގަވާއިދު) ގެ 13 ވަނަ މާއްދާ:
މި މާއްދާގެ ދަށުން، އެމް.އެމް.އޭ އިން ކަނޑައަޅާފައިވާ އެކްސްޗޭންޖް ރޭޓް ބޭންޑަށް ވުރެ ބޭރުން ނުވަތަ އެއަށްވުރެ މަތީ ރޭޓެއްގައި ބޭރު ފައިސާ ގަނެ ވިއްކުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

ދެންފަހެ، ރާއްޖޭގައި މަނީ ޗޭންޖިންގ ލައިސަންސް އޮވެގެން ޑޮލަރު ވިއްކާ ފަރާތްތަކުންވެސް ޑޮލަރު ވިއްކަންޖެހޭނީ 15.42 ރުފިޔާ އަށް ވުރެ މަތިނުވާނޭހެން، ގަވާއިދުން ހުއްދަކޮށްފައިވާ ބޭންޑުގެ ތެރޭގައެވެ.

ސުވާލަށް ޖަވާބު ދެވިއްޖެ ކަމުގެ އުއްމީދުގައި ނިންމާލަމެވެ.

والله تعالى أعلم.

وصلى الله على نبينا محمد وآله وصحبه وسلم.