
ޝަޢުބާންމަހަކީ ކަޢުބަތުﷲ ގެފުޅަށް މުސްލިމުންގެ ޤިބުލަ ބަދަލުވީ މަސްކަމަށް ގިނަ ޢިލްމުވެރީން ވިދާޅުވޭ: ހުކުރު ޚުތުބާ
މި ހަފްތާގެ ހުކުތު ޚުތުބާގައި އަލިއަޅުވާލާފައި ވަނީ شَعْبَان މަހު ކުރެވޭ ހެޔޮ ޢަމަލުތަކުގެ މައްޗަށެވެ. އެގޮތުން ޝަޢުބާން މަހަކީ، މައްސަރުތަކުގެ ތެރެއިން ޚާއްޞަ މަހެއް ކަމަށާއި، މިއީ ރަމަޟާން މަހަށް މަރުޙަބާކިޔާން ތައްޔާރުވަމުން އަންނަ މަހެއް ކަމަށް ޚުތުބާގައި ބުނެފައިވެ އެވެ.
މި މަހު، ހެޔޮ ޢަމަލުކުރުން ގިނަކޮށް، އަޅުކަމަށް ފަރުވާބަހައްޓައި ހީވާގި ވުމަށާއި، މި މަހަކީ ގިނަގުނަ ޘަވާބާއި މަތިވެރި ދަރުމަލިބުމުގެ އިތުރަށް ރަމަޟާންމަހަށް ތައްޔާރުވެ،
ރޯދަހިފާން ތަމްރީނުވާ މަސްކަމުގައި ޚުތުބާގައި ބުނެފައިވެ އެވެ.
أُمُّ الْمُؤْمِنِيْنَ عَائِشَة رَضِيَ اللهُ عَنْهَاގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ޙަދީޘެއްގެ މާނައިގައި ވެއެވެ. އެ ކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ. ”މާތް ނަބިއްޔާ ، ޝަޢުބާންމަހަށް ވުރެ ގިނައިން (ސުންނަތް) ރޯދަހިއްޕަވާ އެހެން މައްސަރެއް ނުވެއެވެ. އެ މަހުގައި (ރޯދަފުޅުހިއްޕަވާލެއް ގިނަކަމުން) މުޅި މައްސަރުގައި ރޯދަފުޅުހިއްޕަވާ ފަދައެވެ. އަދި މާތް ނަބިއްޔާ z ޙަދީޘްކުރައްވާކަމުގައި ވިއެވެ.
”ތިޔަބައިމީހުންނަށް ކުޅަދާނަވީ މިންވަރަކުން ހެޔޮކަންތައް ކުރާށެވެ! ފަހެ ތިޔަބައިމީހުން ހީވާގިކަމާ އެކު ހެޔޮ ޢަމަލުކުރުމުގައި ދެމިތިބިހައި ހިނދަކު، މާތް الله ތިޔަބައިމީހުންނަށް ދަރުމަދެއްވުމުގައި ދެމިވޮޑިގެންވާނެތެވެ.“
ޚުތުބާގައި އިތުރަށް ބުނެފައި ވަނީ، ނަބިއްޔާ ، ޝަޢުބާން މަހު، ހެޔޮ ޢަމަލުކުރެއްވުން ގިނަކުރެއްވި ކަމަށާއި ނަމަވެސް ހެޔޮ ޢަމަލުކުރުމުގައި، ކީރިތި ރަސޫލާ އިރުޝާދުދެއްވައިފައިވާ މިންގަނޑެއް ވާކަމަށެވެ.
އެއީ މަދުން ނަމަވެސް އެ ކަމުގައި ދެމިހުރުމެވެ. ބައެއް މީހުން އެ މީހުންނަށް ދާއިމީ ގޮތެއްގައި ކުރާން ދަތިވާ މިންވަރަށް ބައެއް ހެޔޮ ޢަމަލުކުރާން ފަށާ ކަމަށާއި، ދުވަސްކޮޅަކުން އެ ކަން ބުރަކަމަކަށްވެ، އެ ޢަމަލުކުރުން ދޫކޮށްލާ ކަމަށެވެ.
ކީރިތި ރަސޫލާ އާ ސުވާލުދެންނެވުނެވެ. (أَيُّ الْأَعْمَالِ أَحَبُّ إِلَى اللهِ؟) މާތް اللهގެ ޙަޟުރަތުގައި އެންމެ ލޮބުވެތިކަން ބޮޑު ޢަމަލަކީ ކޮބައިތޯއެވެ؟ އެކަލޭގެފާނު ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. (أَدْوَمُهَا وَإِنْ قَلَّ) މާނައީ: ”ކިތަންމެ މަދުން ނަމަވެސް އެ ޢަމަލެއްކުރުމުގައި ދެމިހުންނަ ޢަމަލެވެ.“
ޝަޢުބާން މަހުގެ ފަނަރަ ވިލޭރޭގެ މާތްކަމާ ބެހޭ ގޮތުން ކީރިތި ރަސޫލާ ޙަދީޘްކުރައްވައިފައި ވެއެވެ. ”ޝަޢުބާންމަހުގެ ފަނަރަވިލޭރޭ، اللهُ تَعَالَى، ފާފަފުއްސެވުމާއިގެން އެކަލާނގެ އަޅުތަކުންނާ ކުރިމަތިލައްވާހުއްޓެވެ.
ދެން މުއުމިނުންގެ ފާފަފުއްސަވައި، ކާފިރުންނަށް މުހުލަތުދެއްވާހުށްޓެވެ. އަދި މީސްތަކުންނާ މެދު ޙަސަދަވެރިވެ ހިތުގައި ނުނިޔަތްލާ މީހުން އެ ކަން ދޫކޮށްފުމަށް ދާންދެން އެ ގޮތުގައި ދޫކޮށްލައްވާހުށްޓެވެ.“ ނަމަވެސް އެ ރެއަށް ޚާއްޞަ ވަކި ނަމާދެއް ކުރާންޖެހޭކަމަށް، ނުވަތަ ވަކި ޚާއްޞަ ދުޢާއެއް ކުރާންޖެހޭކަމަށް ޞައްޙަ ސަނަދުން އައިސްފައިވާ އެއްވެސް ރިވާޔަތެއް ނުވެ އެވެ.
ރަމަޟާންމަސް އައިސް ކުޑަތަންވުމުން ރޯދައާ ބެހޭ ޙުކުމްތައް އުނގެނި ދަސްކުރުމަށް ޚުތުބާގައި ނަސޭޙަތްތެރުވެފައި ވެއެވެ.
”ރޯދަވެރިއާ ޢަމަލުތައް ބަހައްޓާންވީ ގޮތް ދަސްކުރާށެވެ! ރޯދަ ގެއްލޭ ގޮތްތަކާއި، ގެއްލޭ ރޯދަ ޤަޟާކުރުމުގެ ޙުކުމްތަކާއި، ފިދުޔަދޭން ޖެހޭ ޙާލަތްތަކާއި އޭގެ މިންވަރުތައް ދަސްކުރާށެވެ! ބަލިމީހުންނާއި ޢުޛުރުވެރީން، ރޯދަ ދޫކޮށްލުން ހުއްދަވާ ޙާލަތްތަކާއި އެ ނޫން ޙާލަތްތައް ދެނެގަންނާށެވެ! އަދި ތިޔަބައިމީހުންގެ އަނބިދަރީންނަށް އެ ޙުކުމްތައް ދަސްކޮށްދޭށެވެ! “ ޚުތުބާގައި ބުނެފައިވެ އެވެ.
ޝަޢުބާންމަހަކީ ކަޢުބަތުﷲ ގެފުޅަށް މުސްލިމުންގެ ޤިބުލަ ބަދަލުވީ މަސްކަމަށް ގިނަ ޢިލްމުވެރީން ވިދާޅުވާ ކަމަށް ވެސް ޚުތުބާގައި ބުނެފައިވެ އެވެ. އޭގެ ކުރީން މުސްލިމުންގެ ޤިބުލައަކީ އަލްމަސްޖިދުލްއަޤްޞާއެވެ.
ވޭތުވެ ދިޔަ އަހަރުތަކުގައި ޤަޟާނުކުރެވި ހުރި ފަރުޟު ރޯދައެއް ވާ ނަމަ، އެ ރޯދަތައް ޤަޟާކުރުމަށް އަވަސްވެގަތުމަށް ޚުތުބާގައި ބުނެފައިވެ އެވެ. ރަމަޟާންމަހުގެ ރޯދައާއި އަޅުކަމަށް، ވަގުތު ދެވޭ ގޮތަށް، މަސައްކަތާއި ވަގުތު ރާވައިލުމަށާއި، ރަމަޟާންމަހަކީ، އިސްރާފުކުރުން ގިނަ މަހަކަށް ނުހެދުމަށް ނަސޭހަތްތެރި ވެފައިވެ އެވެ. ވިޔަފާރިވެރީން ދީލަތިވެ، ރޯދައިގެ އިތުރަށް، ވިޔަފާރިއަކީ ވެސް ގިނަގުނަ ޘަވާބާއި ދަރުމަ ލިބޭ ވަސީލަތަކަށް ހެދުމަށާއި، ރޯދަމަހު ޞަދަޤާތްކުރުމަށް މިހާރުން ފެށިގެން ނިޔަތްގަތުމަށް ގޮވާލާފައިވެ އެވެ.
ރަމަޟާންމަހަކީ، ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ މަހެވެ. އެ މަހަކީ ގިނަގިނައިން ކީރިތި ޤުރްއާން ކިޔަވާ މަހަކަށް ހަދާށެވެ! ތިބާގެ ހުރިހައި ޢަމަލުތަކެއް ކީރިތި ޤުރްއާނާއި، މާތް ނަބިއްޔާ zގެ ސުންނަތާ އެއް ގޮތަށް ބައްޓަންކުރާށެވެ!



