ޖުލައިބީބް (رضي الله عنه)

އަސްޙާބު ބޭކަލުންގެ ވާހަކައިގެ ތެރެއިން މިގެނެސްގެނީ ޖުލައިބީބް (رضي الله عنه) ގެ ވާހަކައެވެ.

ޖުލައިބީބް (رضي الله عنه) އަކީ ރަސޫލާ (صلى الله عليه وسلم  ) ނުހަނު ލޯބުފުޅުވާ ސަހާބީއެކެވެ. ހަށިގަނޑުގެ ގޮތުން ޖުލައިބީބް (رضي الله عنه) އަކީ ވަރުގަދަ އަދި ފާހަގަ ކޮށްލެވޭފަދަ ބޭފުޅަކަށް ނުވިނަމަވެސް، ޝަޙުސިއްޔަތުގެ ގޮތުން ވަރަށްވެސް މަތިވެރި ބޭފުޅެކެވެ. ޖުލައިބީބް ( رضي الله عنه) އަކީ ޔަތީމެކެެ، އަދި އިސްކޮޅުން ވަރަށްވެސް ކުރު، އުފެދުމުގައި އައިބުތަކެއް ލިބިގެންވި ބޭފުޅެކެވެ. އެޒަމާނުގައި މީސްތަކުންގެ މެދުގައި ހަށިގަނޑުގެ ރީތިކަމާއި އިއްޒަތާއި ޤަދަރަށް ދެވިފައިވާ މުހިއްމުކަމެއްގެ ސަބަބުން އެންމެންވެސް ޖުލައިބީބް (رضي الله عنه) ބާކީކޮށް އެކަހެރި ކުރިއެވެ. އެއީ، އެޒަމާނަކީ، އިންސާނެއްގެ ހުންނަ ރިވެތި އަޚަލާޤަކަށްވުރެ ބޮޑަށް ބޭރުފުށުން ފެންނަ ރީތިކަމަކަށާއި ނަސަބުގެ މޮޅުކަމަށް އިސްކަންދޭ ޒަމާނަކަށް ވީތީއެވެ. ޢަރަބީންގެ ތެރޭގައި ނަސަބުގެ މޮޅުކަމަކީ ވަރަށްވެސް މުހިއްމު ކަމެކެވެ. މީސްތަކުންގެ ތެރޭގައި އެންމެ މަތީ ޤަދަރެއް ދެވިފައިވަނީ، ނަސަބުގެގޮތުން އެންމެ މަތީ މީހާއަށެވެ. ޖުލައިބީބް (رضي الله عنه) ގެ ނަސަބުފުޅު ތާރީޚުގެ ތެރޭއިން އިނގޭކަށް ނެތެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ މަންމާފުޅަކީ، އަދި ބައްޕާފުޅަކީ ކާކުކަމެއް، އަދި އެކަލޭގެފާނު ވަޑައިންނެވީ ކޮންތަނަކުން ކަމެއްވެސް ތާރީޚުގެ ތެރެއިން އިނގޭކަށް ނެތެވެ. ބެލެވޭ ގޮތުގައި އެކަލޭގެފާނަކީ އަންސާރު ބޭކަލުންގެ ތެރެއިން ބޭކަލެކެވެ.

އިޝްތިހާރު

ހަށިގަނޑުގެ ނިކަމެތިކަމާއި ނަސަބުގެ ދެރަކަމުގެ އިތުރުން، ޖުލައިބީބް (رضي الله عنه) އަކީ ނުހަނު އަތްމަތި ދަތި، ފަޤީރު ބޭފުޅެކެވެ. އެންމެން ނިކަމެތިކޮށް، ބާކީ ކޮށްފައިވާ ބޭފުޅެކެވެ. އަދި ގިނަ ބައެއްގެ މަލާމާތާއި ފުރައްސާރަ ލިބެމުންދިޔަ ބޭފުޅެކެވެ.

އިސްލާމްވުމުން ޙަޔާތް ބަދަލުވުން.

މިހުރިހާ ކަމެއް ބަދަލުވެގެން ދިޔައީ އިސްލާމްދީން ފައުޅުވުމުންނެވެ. ޖުލައިބީބް (رضي الله عنه) މި މަތިވެރި ދީން ޤަބޫލު ކުރިއެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނު ވެގެންދިޔައީ ވަރަށްވެސް އިޚްލާސްތެރި، އީމާންތެރި އަޅަކަށެވެ. އަޅުކަން ކުރުމުގައި އެކަލޭގެފާނު އަބަދުވެސް ހުންނަވަނީ ސަފުގެ އެންމެ ކުރީގައެވެ. އަދި ހެޔޮކަމަކަށް ގޮވާލެވޭ ކޮންމެ ފަހަރަކު އެކަލޭގެފާނު އެކަމަކަށް އިޖާބަ ދެއްވައެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ އީމާންކަމުގެ ވަރުގަދަކަމާއި، ހެޔޮކަންތަކަށް ދޭ އަހައްމިއްޔަތުކަން ވެގެންދިޔައީ ރަސޫލާ (صلى الله عليه وسلم  ) ގެ ލޯބި އެކަލޭގެފާނަށް ލިބިގެންދިޔަ ކަމެއްކަމުގައެވެ. އާނއެކެވެ. އިތުރު ރަސޫލު މުޙައްމަދު (صلى الله عليه وسلم  ) އެކަލޭގެފާނުދެކެ ނުހަނު ލޯބިފުޅު ވިއެވެ.

އެހެންކަމުން އިންސާނަކަށް ދުނިޔެމަތީގައި ލިބެންވާ އުފަލާއި ހިތްހަމަޖެހުން ޖުލައިބީބްއަށް ވެސް ހޯއްދަވައިދެއްވަން ރަސޫލާ (صلى الله عليه وسلم  ) ބޭނުންފުޅުވިއެވެ. މިގޮތުން އަންސާރުންގެ ތެރެއިން މީހަކު ގާތަށް ރަސޫލާ (صلى الله عليه وسلم  ) ވަޑައިގެން، އެމީހާގާތުން އޭނާގެ އަންހެން ދަރިފުޅުގެ ކައިވެންޏަށް އެދުނެވެ. މި މީހާ ހީކުރީ ރަސޫލާ (صلى الله عليه وسلم  ) ވަޑައިންނެވީ އޭނާގެ އަންހެން ދަރިފުޅާ ކައިވެނި ބައްލަވައިގަތުމަށް ކަމަށެވެ. އަދި އެކަމާ ނުހަނު އުފާކޮށް ބުންޏެވެ “ ﷲ ގެ ރަސޫލާއެވެ. އަހުރެން ތިކައިވެންޏަށް އެއްބަހެވެ. ތިއީ އަހުރެމެންނަށް ލިބޭ ފަޚުރެކެވެ އަދި ބަރަކާތެކެވެ.“ އެވަގުތު ރަސޫލާ (صلى الله عليه وسلم  ) ދެންނެވިއެވެ. ”ތިމަންކަލޭގެފާނު އެކަމަނާގެ ކައިވެންޏަށް މި އެދެނީ ތިމަންކަލޭގެފާނަކަށް ނޫނެވެ“ އެހިނދު އެމީހާ ސުވާލު ކުރިއެވެ ”ދެން އެހެންވިއްޔާ ކާކަށްތޯއެވެ؟“ ރަސޫލާ (صلى الله عليه وسلم  ) ދެންނެވިއެވެ. ”ޖުލައިބީބްއަށެވެ“ ޖުލައިބީބް (رضي الله عنه ) ގެ ނަން އަޑުއަހާފައި އެމީހާއަށް ވަރަށް ބޮޑު ސިހުމެއް ލިބިގެން ދިޔައެވެ. އަދި ބުންޏެވެ ”އޭ ﷲ ގެ ރަސޫލާއެވެ. އަހުރެންގެ އަނބިކަމަނާއާ ތިކަމާ މަޝްވަރާ ކޮށްލާނަމެވެ“ އަދި އޭނާގެ އަނބިކަމަނާ ގާތަށްގޮސް، ރަސޫލާ (صلى الله عليه وسلم  ) އޭނާގެ އަންހެން ދަރިފުޅުގެ ކައިވެންޏަށް އެދުނު ވާހަކަ ބުންޏެވެ. އެވަގުތު އެމީހާފަދައިން އަނބިކަމަނާވެސް ހީކުރީ ރަސޫލާ (صلى الله عليه وسلم ) އޭނާގެ ދަރިކަލުންނާ ކައިވެނި ކުރުމަށް އެދުނީ ކަމަށެވެ، އަދި އެކަމާ އުފައިކުރިއެވެ. ނަމަވެސް އެކަމަނާއަށް ރަސޫލާ (صلى الله عليه وسلم  ) ދެންނެވި ވާހަކަތައް ކިޔައިދިނުމުން އެކަމާ ވަރަށް ބޮޑަށް ނުރުހުންވެ ބުންޏެވެ “ ޖުލައިބީބް ހެއްޔެވެ. ޖުލައިބީބް ހެއްޔެވެ. ނޫނެކެ. ﷲ ގަންދީ ބުނަމެވެ. އަހަރެމެން ތި ކައިވެންޏަކާއި ޤަބޫލެއް ނޫނެވެ. އަހުރެމެންގެ ދަރިފުޅު އޭނާއަކާއި ނުދެވާނަމެވެ.“

މިޚަބަރާއިގެން ރަސޫލާ (صلى الله عليه وسلم  ) ގެ އަރިހަށް ދިޔުމަށް ނިކުންނަން އުޅުނު ވަގުތު އޭނާގެ އަންހެން ދަރިފުޅު ސުވާލު ކުރިއެވެ ”އަހުރެންގެ ކައިވެންޏަށް އެދި އައީ ކާކުތޯއެވެ؟“ އޭނާގެ މަންމަ އޭނާ އަށް ޖުލައިބީބްގެ ފަރާތުން ރަސޫލާ (صلى الله عليه وسلم  ) ވަޑައިގެން ހުންނެވި ވާހަކަ ކިޔައިދިނެވެ. އަދި އެކައިވެންޏަށް ޤަބޫލު ނޫން ވާހަކަވެސް ބުންޏެވެ. އެވަގުތު އެ ކަމަނާ އޭނާގެ މަންމައަށް ދެންނެވިއެވެ. ”ﷲގެ ރަސޫލާ ކަމަކަށް އެދިލެއްވުމުން އެކަމަށް އިންކާރު ކުރަނީތޯއެވެ. އެކަމަށް އިޖާބަދީ މި ކައިވެންޏަށް ރުހި ޤަބޫލު ވާށެވެ. ހަމަކަށަވަރުން މިކަމުން ތިމަން ކަމަނާއަށް ވާނޭ ގެއްލުމެއް ނެތެވެ.“

އެކަމަނާގެ އީމާންތެރިކަމާއި ރަސޫލާ (صلى الله عليه وسلم  ) ށް އިޖާބަ ދިނުމުގައި ފަސް ނުޖެހޭ މިންވަރު ފެނިފައި އެކަމަނާގެ މައިމީހާއަށް ކުރެވުނު ކަންތަކާއި ބުނެވުނު ބަސްތަކާއިމެދު ދެރަވިއެވެ. އަދި ބުންޏެވެ ”އަހުރެންގެ ދަރިފުޅާއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން މަންމައަށް ގޯސްހެދިއްޖެއެވެ. އަދި އެކަމާ މަންމަ ހާސްފަހަރު ތަޢުބާވަމެވެ. އަދި މިވަގުތުން ފެށިގެން ދަރިފުޅުގެ ކައިވެންޏަށް ޖުލައިބީބް ނޫން އެހެން އެއްވެސް ފަރާތެއް އިޚްތިޔާރު ނުކުރާނަމެވެ“

ޖެހިގެންއައި ދުވަހު ޖުލައިބީބް (رضي الله عنه) އާއި އަންސާރީ މީހާގެ ރީތި އަންހެން ދަރިފުޅުގެ ކައިވެނި ކުރެވުނެވެ. ކައިވެނީގެ ކަންތައްތައް ހަމަޖެއްސުމަށާއި އަދި ދިރިއުޅޭނެ ތަނަކަށް ބޭނުންވާނޭ ތަކެތި ހޯދުމަށް އެހީތެރިވުމުގެ ގޮތުން ޢަލީ އިބްނު އަބީ ތާލިބް އަދި އުޡްމާން ބިން އައްފާން ހަދިޔާގެ ގޮތުގައި ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ފައިސާގެ އެހީ ދެއްވިއެވެ. ޖުލައިބީބް (رضي الله عنه) ގެ އަނބިކަނބަލުންގެ އީމާންތެރި ކަމުގެ ފުރިހަމަ ކަމާއި އަދި ﷲ އަށާއި ރަސޫލާ (صلى الله عليه وسلم  ) ށް އެކަމަނާ ކުރައްވާ އިތުބާރުގެ ބޮޑުކަން ވެގެންދިޔައީ މުސްލިމުންނަށް ރިވެތި މިސާލެއް ކަމުގައެވެ. އަދި އެކަމަނާ ޖުލައިބީބް (رضي الله عنه) އާއި ކައިވެނި ކުރެއްވުމަށް ނިންމެވުމުން މިކަމާ ރަސޫލާ (صلى الله عليه وسلم  ) އެކަމަނާއަށް ނުހަނު ތަޢުރީފު ކުރައްވައި ހެޔޮ ދުޢާ ކުރެއްވިއެވެ.

ޝަހީދުވުން.

ޖުލައިބީބް (رضي الله عنه) ޝަހީދުވީ ރަސޫލާ (صلى الله عليه وسلم  ) ގެ އަރިހުގައި ކުރެވުނު ހަނގުރާމައެއްގައި މުޝްރިކުންގެ ފަރާތުން ލިބުނު އަނިޔާތަކެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. ހަނގުރާމަ ނިމުމުން ރަސޫލާ (صلى الله عليه وسلم  ) ކޮންމެ އާއިލާއަކުންވެސް އެއްވެސް މީހަކު މަދުވެފައިވޭތޯ، (އެބަހީ ޝަހީދުވެފައި) ވޭތޯ އައްސަވައެވެ. ބައެއް އާއިލާ ތަކުން މިވެނި އެވެނި މީހަކު ގެއްލިފައިވާކަމަށް ދަންނަވައެވެ. އަދި ބައެއް އާއިލާ ތަކުން އާއިލާގެ އެއްވެސް މީހަކު ގެއްލިފައި ނުވާކަމަށް ދަންނަވައެވެ. އެހިނދު ރަސޫލުﷲ (صلى الله عليه وسلم  ) ދެންނެވިއެވެ. “ އެހެނަސް ތިމަން ކަލޭގެފާނަށް ޖުލައިބީބް ގެއްލިއްޖެއެވެ. އޭނާ ހޯދާށެވެ.“

ޖުލައިބީބް (رضي الله عنه) ގެ ހަށިގަނޑު ފެނުއިރު އެކަލޭގެފާނުގެ ވަށައިގެން މުޝްރިކުންގެ 7 މީހުންގެ ހަށިގަނޑު އޮތެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޝަހީދު ވެފައިވަނީ މުޝްރިކުންގެ 7 މީހުންނާ ހަނގުރާމަކޮށް އެމީހުންގެ ދުވަސް ދުއްވާލުމަށް ފަހުއެވެ. ރަސޫލާ (صلى الله عليه وسلم  ) ށް އެކަލޭގެފާނު ފެނުމުން ކީރިތި ކުރެއްވިއެވެ. އަދި ދެންނެވިއެވެ ”އޭނާ ޝަހީދުވީ މުޝްރިކުންގެ 7 މީހުން ޤަތުލު ކުރުމަށް ފަހުއެވެ. އޭނާއީ އަހަރެމެން ތެރެއިން ވާ މީހެކެވެ، އަދި އަހަރެމެންނީ އޭނާގެ މީހުންނެވެ.“ މިހެން 3 ފަހަރަށް ދެންނެވިއެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނުގެ ހަށިކޮޅު ކައިރީގައި އިށީނދެ ވަޑައިގެން، ޖުލައިބީބް (رضي الله عنه) ގެ ބޯފުޅު އެކަލޭގެފާނުންގެ އުނގުފުޅުގައި ބާއްވަވައި ކީރިތިކުރެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނުންގެ ދެލޯފުޅުން އޮހޮރެމުންދިޔަ ކަރުނަފޮދުތަށް ޖުލައިބީބް (رضي الله عنه) ގެ މޫނުފުޅުމައްޗަށް އޮހެމުންމުންދިޔައެވެ. އެހިންދު ރަސޫލާ (صلى الله عليه وسلم  ) ކީރިތި ކުރެއްވުން ހުއްޓަވައިލައްވައި ހިނިވަރުނަކުރެއްވިއެވެ. އަދި ކުއްލިއަކަށް މޫނުފުޅު އަނބުރާލެއްވިތަން ވެސް އެތަނުގައި ތިއްބެވި ބޭފުޅުންނަށް ފެނިވަޑައިގަތެވެ.

ޖުލައިބީބް (رضي الله عنه) ގެ ހަށިގަނޑު ފަސްދާނުލެއްވީ ރަސޫލާ (صلى الله عليه وسلم  ) ގެ ދެއަތްޕުޅުންނެވެ. އެކަލޭގެފާނުގެ ހަށިކޮޅު ކައްވަޅަށް ތިރިކުރެއްވީ ޚުދު ރަސޫލާ (صلى الله عليه وسلم  ) އެވެ. ޖަނާޒާގެ ކަންތައް ނިމުމުން އަސްހާބު ބޭކަލުން ރަސޫލާ (صلى الله عليه وسلم  ) ށް ދެންނެވިއެވެ. ”މިއަދު ރަސޫލާ (صلى الله عليه وسلم  ) ގެ ކިބައިން އާދަޔާ ޚިލާފު ކަމެއް ދުށީމުއެވެ. އެއީ ކީރިތިކުރައްވަން އިންނަވާ ކުއްލިއަކަށް ހިނިވަރުނަކުރެއްވުމެވެ. ދެން މޫނު ފުޅު އަނބުރާލެއްވުމެވެ. އެއީ ކީއްވެތޯއެވެ؟“ ރަސޫލާ (صلى الله عليه وسلم  ) ދެންނެވިއެވެ. ”ތިމަންކަލޭގެފާނު ހިނިތުންވީ ޖުލައިބީބް (رضي الله عنه) ސުވަރުގޭގައި ވަނިކޮށް ފެނިވަޑައިގަތުމުންނެވެ. އަދި އޭނާއަށް ލިބިފައިވާ މަތިވެރި މަޤާމު ފެނިވަޑައިގަތުމުންނެވެ. އަދި ސުވަރުގޭގައި އޭނާގެ އަނބިއަނބި ކަނބަލުން ކަމުގައިވާ ހޫރުލީނުން އޭނާއާދިމާއަށް ދުވެފައި އައިލެއް ބާރުކަމުން އެކަނބަލުންގެ ތަނބިކަށިތައް ކަޝްފުވުމުން ތިމަންކަލޭގެފާނު މޫނުފުޅު އަނބުރާލީއެވެ.“