ކެތްތެރިކަމުގެ ޙަޤީޤީ މާނައަކީ ކޮބާ؟
ދިރިއުޅުމުގެ އުނދަގޫ ޙާލަތްތަކުގައި ’ޞަބުރު‘ (ކެއްތެރިކަން)ގެ ޙަޤީޤީ މާނައަކީ ކޮބައި ހެއްޔެވެ؟
ޞަބުރަކީ ތަދު އިހުސާސްވުމުން އެކަމާ ހަނުހުރުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ އެ ތަދުގެ ސަބަބުން ތިމާއީ އަނިޔާވެރިއަކަށް ނުވަތަ އުންމީދު ކަނޑާލާފައިވާ މީހަކަށް ވިޔަނުދީ ހިފެހެއްޓުމެވެ.
ޞަބުރުގެ މާނަ
އިޝްތިހާރު
- އިހުސާސްތައް ފިއްތާލުމެއް ނޫން: ޞަބުރަކީ ތަދު އިހުސާސް ނުވުމެއް ނޫނެވެ. އަދި ހުރިހާ ކަމެއް ރަނގަޅު ކަމަށް ހެދިގެން އުޅުމެއް ނުވަތަ ހިތާމަކުރުން ހުއްޓާލުމެއް ވެސް ނޫނެވެ. ޔައުޤޫބްގެފާނު (ޢ.ސ) އެކަލޭގެފާނުގެ ދަރިކަލުން ގެއްލުމުން، ”ރީތިވެގެންވާ ކެތްތެރިކަމަކުން“ ކެތްކުރެއްވި ހާލުގައި ވެސް ކަރުނަފޮދު އޮއްސަވައި ހިތާމަފާޅުކުރެއްވިއެވެ. (ޤުރުއާން 12:83-86).
- އަސްލު މާނަ: އިލްމުވެރިން ޞަބުރު މާނަކުރައްވަނީ، ﷲގެ ރަޙުމަތުން އުންމީދު ކަނޑާލުމުންނާއި، ﷲގެ މައްޗަށް ޝަކުވާކުރުމުން (ﷲއަށް ދަންނަވައި ޝަކުވާކުރުމުގެ ބަދަލުގައި) އަދި ލިބޭ ތަދެއްގެ ސަބަބުން ނުބައި އަމަލެއް ކުރުމުން ނަފްސު ދުރުހެލިކުރުމެވެ. ރޮއެ ހިތާމަކުރުމަކީ، ބޭސްފަރުވާ ހޯދުމަކީ ނުވަތަ ކަމެއް ހައްލުކުރަން އަމަލީ ގޮތުން މަސައްކަތް ކުރުމަކީ ކެތްތެރިކަމާ ފުށުއަރާ ކަންކަމެއް ނޫނެވެ.
ޞަބުރުގެ ތިން ބާވަތެއް
- ފުރަތަމަ ކުރިމަތިވާ ވަގުތު: މުސީބާތެއް ނުވަތަ ކުއްލި ސިހުމެއް ލިބޭ ފުރަތަމަ ވަގުތުގައި، ހިތް ﷲއާ ދުރަށް ދިޔުމުގެ ބަދަލުގައި އެކަލާނގެއާ ކުއްތަންވުމަށް އިޚުތިޔާރުކުރުމެވެ. (ބުޚާރީ 1283).
- ދިގު މުއްދަތުގެ ކެތްތެރިކަން: ދިގު މުއްދަތަކަށް ދެމިގެންދާ އުނދަގޫތަކަށް (ދާއިމީ ބަލިތައް، ކައިވެނީގެ މައްސަލަތައް ނުވަތަ ދަރަނިވެރިވުން ފަދަ ކަންކަން) ކެތްކުރުމެވެ. މިއީ ނަމާދާއި، މީހުންގެ އެހީތެރިކަމާއި، ހާލަތާ އެއްގޮތަށް އުންމީދުތައް ބައްޓަންކޮށްގެން ދަމަހައްޓަންޖެހޭ ކަމެކެވެ.
- ފާފަތަކުން ދުރުހެލިވުން: ތަދު އިހުސާސްވާ ވަގުތު، އެކަމުން އަރައިގަތުމަށްޓަކައި ހަރާމް ކުރައްވާފައިވާ ކަންކަމަށް ހިތްލެނބުނަ ނުދީ ހިފެހެއްޓުމެވެ.
ޞަބުރުގެ ތެރޭގައި ނުހިމެނޭ ކަންކަން
- އުނދަގޫ ހާލަތަކީ ނިޢުމަތެއް ކަމަށް ހިތުގެ އަޑިން ގަބޫލުނުކުރެވޭ ހާލު، އެއީ ނިޢުމަތެއް ކަމަށް ދެއްކުން.
- މާ އަވަހަށް މާފުކުރަން މަޖުބޫރުވުން ނުވަތަ ނަފްސާނީ ބަލިމަޑުކަމެއް ޑޮކްޓަރަށް ސިއްރުކުރުން.
- ނުރައްކާތެރި ހާލަތްތަކުގައި ދެމިހުރުން ނުވަތަ ބޭސްފަރުވާ ހޯދުމަށް ދެކޮޅު ހެދުން. (ބުޚާރީ 5678).
ހެޔޮ ޖަޒާއާއި އަމަލީ ގޮތުން ކުރެވިދާނެ ކަންކަން
- އިލާހީ ވަޢުދުފުޅު: ކެތްތެރިންނަށް އެމީހުންގެ ދަރުމަ ދެއްވަނީ ”ހިސާބެއް ނެތް މިންވަރަށެވެ.“ (ޤުރުއާން 39:10).
- އަމަލީ ފިޔަވަޅުތައް: ﷲގެ ހަޟްރަތުގައި ތަފްސީލުކޮށް ޝަކުވާ ދަންނަވާށެވެ. މައްސަލަ ހައްލުކުރަން ފިޔަވަޅު އަޅާށެވެ. ހަރާމް ކަންކަމުން ހައްލު ނުހޯދާށެވެ. އަދި ހިތާމަވެގެން ކަރުނަ އޮއްސުމަކީ މައްސަލައެއް ނޫންކަން ގަބޫލުކުރާށެވެ.
މިލިޔުން ކިޔާލުމުން
