
ޔާސީން ސޫރަތުގެ ތަފްސީރު 4
إِنَّا نَحْنُ نُحْيِي الْمَوْتَىٰ وَنَكْتُبُ مَا قَدَّمُوا وَآثَارَهُمْ ۚ وَكُلَّ شَيْءٍ أَحْصَيْنَاهُ فِي إِمَامٍ مُّبِينٍ (12)
ހަމަކަށަވަރުން ތިމަންރަސްކަލާނގެ މަރުވެފައިވާ މީހުން ދިރުއްވަމެވެ. އަދި އެމީހުން އިސްކޮށްފައިވާ އަމަލުތަކާއި، އެމީހުންގެ އަސަރުތައް ތިމަންރަސްކަލާނގެ ލިޔުއްވަމެވެ. އަދި ކޮންމެ އެއްޗަކީ، ބަޔާންވެގެންވާ ފޮތެއްގައި (ލައުޙުލް މަޙްފޫޡުގައި) ތިމަންރަސްކަލާނގެ ހިމަނުއްވާފައިވާ ތަކެއްޗެވެ.
ކުރު ޚުލާޞާއެއް:
ޤިޔާމަތް ދުވަހުން މަރުވެފައިވާ މީހުން އަލުން ދިރުއްވައި އުފައްދަވާނީ ތިމަންރަސްކަލާނގެއެވެ. އެމީހުން ދުނިޔޭގައި ކޮށްފައިވާ ހެޔޮ އަދި ނުބައި އަމަލުތަކާއި، މަރުވުމަށްފަހު ދޫކޮށްފައިވާ އަސަރުތައް (ދެމިގެންވާ ޞަދަޤާތް ނުވަތަ ފެތުރިފައިވާ ނުބައިކަންކަން) ތިމަންރަސްކަލާނގެ ލިޔުއްވައި ބަލަހައްޓަވަމެވެ.
ޖަލާލައިނި ތަފްސީރު:
”ތިމަންރަސްކަލާނގެ މަރުވެފައިވާ މީހުން ދިރުއްވަމެވެ“ އެއީ އަލުން އުފެއްދެވުމަށެވެ. ”އަދި އެމީހުން ކޮށްފައިވާ އަމަލުތައް ލިޔުއްވަމެވެ“ އެއީ ދުނިޔޭގައި އުޅުނުއިރު ކުރި ހެޔޮ ނުބައި އަމަލުތަކެވެ. އެއީ އެކަމަށް ޖަޒާ ދެއްވުމަށްޓަކައެވެ. ”އަދި އެމީހުންގެ އަސަރުތައްވެސްމެއެވެ“ އެއީ އެމީހުން މަރުވުމަށްފަހު އެމީހުންގެ ސަބަބުން ހިނގަމުންދާ ކަންކަމެވެ. ކޮންމެ ކަމަކީވެސް ތިމަންރަސްކަލާނގެ ބަޔާންވެގެންވާ އިމާމެއްގައި (ލައުޙުލް މަޙްފޫޡުގައި) ހިމަނުއްވާފައިވާ ކަންކަމެވެ.
ތަފްސީރުއް ސަޢުދީ:
ތިމަންރަސްކަލާނގެ މަރުވެފައިވާ މީހުން ދިރުއްވަމެވެ. އެއީ އެމީހުންގެ އަމަލުތަކަށް ޖަޒާ ދެއްވުމަށެވެ. އެމީހުން ދުނިޔޭގައި އުޅުނުއިރު ކުރި ހެޔޮ އަދި ނުބައި އަމަލުތައް ލިޔުއްވަމެވެ. އަދި އެމީހުންގެ އަސަރުތައްވެސް ލިޔުއްވަމެވެ. މީގެ މާނައަކީ އެމީހުންގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގައި އުފެދުނު ހެޔޮ ނުވަތަ ނުބައި ކަންކަމެވެ. މިސާލަކަށް: މީހަކު އުގަންނައިދިން އިލްމެއް، ނުވަތަ ލިޔުނު ފޮތެއް، ނުވަތަ ބިނާކުރި މިސްކިތެއް، ނުވަތަ ދެއްކި ހެޔޮ ނަމޫނާއެއްގެ ސަބަބުން އެހެން ބަޔަކު ކުރާ ހެޔޮ އަމަލުތަކުގެ ސަވާބު އެމީހަކަށް ލިބޭނެއެވެ. ހަމައެފަދައިން ނުބައި ކަމެއްގެ ބިންގާ އެޅި މީހާއަށް، އެކަން ކުރާ މީހުންގެ ފާފަވެސް ލިބޭނެއެވެ. އެހެންކަމުން، ހެޔޮ ކަމެއްގެ މަގު ދެއްކި މީހާއަށް އެކަމުގެ އަޖުރު ޤިޔާމަތަށް ދާންދެން ލިބޭނެއެވެ. އަދި ނުބައި ކަމެއްގެ މަގު ދެއްކި މީހާއަށް އެކަމުގެ އުބުލޫގަތް ޤިޔާމަތަށް ދާންދެން އޮންނާނެއެވެ.
އަދި މި ހުރިހާ އަމަލުތަކާއި، ނިޔަތްތަކާއި، ކަންކަން ތިމަންރަސްކަލާނގެ ވަނީ ”އިމާމް“ އެއްގައި (އެބަހީ: ހުރިހާ ފޮތްތަކުގެ އަސްލު ކަމުގައިވާ ލައުޙުލް މަޙްފޫޡުގައި) ލިޔުއްވައި ބަލަހައްޓަވާފައެވެ.
وَاضْرِبْ لَهُم مَّثَلًا أَصْحَابَ الْقَرْيَةِ إِذْ جَاءَهَا الْمُرْسَلُونَ (13)
ރަށެއްގެ أهل ވެރިންގެ ވާހަކަ مثال އެއްގެ ގޮތުގައި، ކަލޭގެފާނު އެއުރެންނަށް ކިޔައިދެއްވާށެވެ! (އެއީ) އެއުރެންގެ ގާތަށް رسول ން ވަޑައިގަތްހިނދުގައެވެ.
ކުރު ޚުލާޞާއެއް:
މި ދޮގުކުރާ ގޮތްދޫނުކުރާ މީހުންނަށް އިބުރަތަކަށްޓަކައި، އެ ރަށުގެ މީހުންގެ ގާތަށް ރަސޫލުން ވަޑައިގަތުމުން ކަންވީގޮތުގެ ވާހަކަ މިސާލެއްގެ ގޮތުގައި ބަޔާންކޮށްދެއްވާށެވެ.
ޖަލާލައިނި ތަފްސީރު:
”މިސާލެއް ޖައްސަވާށެވެ“ އެބަހީ: އެމީހުންނަށްޓަކައި މިސާލެއް ބަޔާންކޮށްދެއްވާށެވެ. އެއީ އެ ރަށުގެ އަހުލުވެރިންގެ ވާހަކައެވެ. އެމީހުންގެ ގާތަށް ރަސޫލުން (ޢީސާގެފާނުގެ މަންދޫބުން) ވަޑައިގެންނެވި ހިނދެވެ.
ތަފްސީރުއް ސަޢުދީ:
އެބަހީ: ކަލޭގެފާނުގެ މެސެޖު ދޮގުކުރާ މީހުންނަށް އިބުރަތްތެރި މިސާލެއް ބަޔާންކޮށްދެއްވާށެވެ. އެއީ އެ ރަށުގެ އަހުލުވެރިންނަށް ﷲ ގެ ރަސޫލުން ވަޑައިގަތުމުން އެކަލޭގެފާނުން ދޮގުކުރުމުގެ ސަބަބުން އެމީހުންނަށް ކުރިމަތިވި ކޯފާއާއި އަޒާބުގެ ވާހަކައެވެ.
މިފަދަ ވާހަކަތަކުގައި ބައެއް މީހުން ހަގީގަތެއް ނެތް ތަފްސީލުތަކަށް ވަދެ، ބޭކާރު ޚިލާފުތައް އުފައްދައެވެ. ނަމަވެސް އިލްމީ ގޮތުން ރަނގަޅު ގޮތަކީ، ފެންނަން ހުރި ހަގީގަތްތަކުގައި ހިފަހައްޓައި، އެއްވެސް ފައިދާއެއް ނެތް ކަންކަމާ ދުރުހެލިވުމެވެ. އޭރުން ނަފްސު ތާހިރުވެ، އިލްމު އިތުރުވާނެއެވެ. ޖާހިލު މީހުންނަށް ހީވަނީ އެއްވެސް ދަލީލެއް ނެތް ވާހަކަތައް ގިނަކުރުމުން އިލްމު އިތުރުވާ ކަމަށެވެ. އެކަމަކު އޭގެ ސަބަބުން އުފެދޭނީ އޮޅުންބޮޅުންކަމާއި ޝައްކުތަކެވެ.
މި ވާހަކައިގެ މުހިންމު ނުކުތާއަކީ، ﷲ ތަޢާލާ މި ރަށުގެ މީހުންގެ ވާހަކަ މިސާލެއްގެ ގޮތުގައި ދެއްކެވި ކަމެވެ. އެ ރަސޫލުން ވަޑައިގަތީ ހަމައެކަނި ﷲ އަށް އަޅުކަން ކުރުމަށާއި، ދީނުގައި އިޚްލާޞްތެރިވުމަށް އަމުރުކުރައްވައި، ޝިރުކުކުރުމާއި އުރެދުންތަކުން ދުރުހެލިވުމަށް އިންޒާރު ދެއްވުމަށެވެ.
أَرْسَلْنَا إِلَيْهِمُ اثْنَيْنِ فَكَذَّبُوهُمَا فَعَزَّزْنَا بِثَالِثٍ فَقَالُوا إِنَّا إِلَيْكُم مُّرْسَلُونَ (14)
ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެއުރެންގެ ގާތަށް ދެ رسول ން ފޮނުއްވިހިނދެވެ. ފަހެ، އެއުރެން އެ ދެބޭކަލުން ދޮގުކުޅައޫއެވެ. ދެން ތިންވަނަ ބޭކަލަކު ފޮނުއްވުމުން، އެ ދެބޭކަލުންނަށް ގަދަކަން ދެއްވީމެވެ. ފަހެ، އެބޭކަލުން ވިދާޅުވޫއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، ތިމަންމެންނީ، ތިޔަބައިމީހުންގެ ގާތަށް ފޮނުއްވާފައިވާ رسول ންނެވެ.
ކުރު ޚުލާޞާއެއް:
ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެބައިމީހުންނަށް اللّٰهގެ އެއްކައުންތެރިކަމަށާއި އެކަލާނގެއަށް އަޅުކަންކުރުމަށް ގޮވައިލެއްވުމަށް ދެ ރަސޫލުން ފޮނުއްވުމުން، އެބައިމީހުން އެ ދެ ބޭކަލުން ދޮގުކުރިއެވެ. އެހިނދު ތިމަންރަސްކަލާނގެ ތިންވަނަ ރަސޫލަކު ފޮނުއްވައި އެ ދެ ބޭކަލުންނަށް ބާރުދެއްވީމެވެ. އެ ތިން ބޭކަލުން އެ ރަށުގެ މީހުންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ: ”ތިމަންބޭކަލުން (މި ތިން ބޭކަލުން) ތިޔަބައިމީހުންގެ ގާތަށް ފޮނުއްވުނީ اللّٰهގެ އެއްކައުންތެރިކަމަށް ގޮވައިލުމަށާއި އެކަލާނގެ ޝަރީޢަތަށް ތަބާވުމަށް އެންގެވުމަށެވެ.“
ތަފްސީރުލް ޖަލާލައިން:
”ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެބައިމީހުންގެ ގާތަށް ދެ ބޭކަލުން ފޮނުއްވީމެވެ. ނަމަވެސް އެބައިމީހުން އެބޭކަލުން ދޮގުކުރިއެވެ.“ މި އާޔަތުގެ މާނައަކީ، ތިންވަނަ ބޭކަލަކު ފޮނުއްވައި އެބައިމީހުންނަށް ކަންކަން ފަސޭހަކޮށްދެއްވައި ބާރުވެރިކުރެއްވީއެވެ. އެ ބޭކަލުން ވިދާޅުވިއެވެ: ”ހަމަކަށަވަރުން، ތިމަންބޭކަލުންނީ ތިޔަބައިމީހުންގެ ގާތަށް ފޮނުއްވާފައިވާ ރަސޫލުންނެވެ.“
ތަފްސީރުއް ސަޢުދީ:
ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެބައިމީހުންގެ ގާތަށް ދެ ރަސޫލުން ފޮނުއްވުމުން އެބައިމީހުން އެ ދެ ބޭކަލުން ދޮގުކުރިއެވެ. އެހިނދު ތިމަންރަސްކަލާނގެ ތިންވަނަ ބޭކަލަކު ފޮނުއްވައި އެ ދެ ބޭކަލުންގެ ބާރުގަދަކުރެއްވިއެވެ. ފަހެ، އެބޭކަލުން ތިން ރަސޫލުންނަށް ވެގެންދިޔައެވެ. މިއީ اللّٰه އެބައިމީހުންނަށް ދެއްވި އިނާޔަތެއްގެ ގޮތުންނާއި، އެބައިމީހުންގެ މައްޗަށް ޙުއްޖަތް ގާއިމުކުރެއްވުމަށްޓަކައި އެއްބޭކަލަކަށްފަހު އަނެއްބޭކަލަކު ފޮނުއްވައިގެންނެވެ.
ނުނިމޭ…
މިއީ surahquran.com ގައި ލިޔެފައިވާ ލިޔުމެއްގެ ދހިވެހި ތަރުޖަމާ އެވެ.
އާޔަތްތަކުގެ ދިވެހި ތަރުޖަމާ ނަގާފައިވާނީ tanzil.net އިންނެވެ.



